Columniste Els: Aandacht Dacht Doei

Blogger Els Klaui

Duizeligheid door te snel opstaan, dat is me zó vaak gebeurd de afgelopen tijd. Het feit dat ik maar niet lijk te leren van deze fout is wel weer erg typisch hè.. Maar hey! Dat is een leuk idee voor de volgende column. Bedenk ik me, terwijl ik gehurkt zit om mijn tenen af te drogen na het douchen.

Haha, zul je zien dat ik ook nu weer te snel op sta. Ondanks het feit dat ik me net bedenk hoe dom dat is. Maar omdat ik ben afgeleid door gedachten over het schrijven van mijn column doe ik het toch. Dat zou toch wel heel leuk zijn voor de lezers. En wat denk je? Kom ik met alle rust en voorzichtigheid overeind! Sjonge jonge jonge, dat stomme ADD is ook nergens goed voor!

Dat is natuurlijk niet helemaal waar. Je kunt er extra tijd mee krijgen voor tentamens en, indien nodig, extra studiefinanciering (moet ik dat wel hardop zeggen?). Je vrienden en familie kunnen er hun lol mee op. Ook incassobureaus zullen ongetwijfeld erg blij zijn met ons ADD’ers. En oké, ik moet toegeven dat ik er zelf ook plezier aan beleef. Dankzij mijn oneindige fantasie hoef ik me niet snel te vervelen. Ook blijf ik verrast over wat ik allemaal kan, zonder het door te hebben. Het lijkt soms wel magie!

Ik weet het nog goed, het gebeurde in de lift. Ik was aan de praat met een flatgenoot, in de ene hand mijn sleutels, in de andere hand een mandarijn. Of wacht, klopt dat wel? Ik weet namelijk nog dat ik mijn sleutels in de hand had. Dit was na het openen van de deur beneden, net vóór ik de sleutels in mijn zak wilde steken. Toen dacht ik: laat de sleutels maar in je hand want je moet toch straks je voordeur openen. Nadat ik uit de lift stapte liep ik zelfverzekerd naar mijn voordeur, klaar om naar binnen te gaan. Ik keek in mijn hand en zag daar een half gepelde mandarijn en wat losse schilletjes. De sleutels waren zorgvuldig weggestopt in mijn jaszak, waar ik ze tegenwoordig altijd bewaar, net als mijn mandarijnen blijkbaar.

Moraal van dit verhaal: als ik iets niet wil vergeten moet ik het juist wíllen vergeten. Maar aangezien dit een zeer waardevolle ontdekking is die ik graag wil onthouden, zal ik het waarschijnlijk volgende week al vergeten zijn.

Columniste Els: Acrobaat Dierenartsassistent Documentairemaker

Blogger Els Klaui

Hmm, waar zal ik over schrijven? Maar vooral, waar begin ik? Begrijp me niet verkeerd, ik zit nooit zonder ideeën. Maar de vraag is of deze ideeën ook daadwerkelijk relevant zijn.

Ik kan best een stuk schrijven over wat ik zou willen doen als ik filmregisseur zou zijn. Ik zou dan enthousiast beginnen te vertellen over de films die mij geïnspireerd hebben. Om vervolgens té gedetailleerd in te gaan op de situatie waarin ik deze films heb gezien. Daarna zou ik compleet zijn afgeleid door de gedachte aan de koekjes die ik tijdens de film zat te eten. Waarschijnlijk zal de laatste alinea eindigen in wat ik zou doen als ik banketbakker zou zijn.

“Maar Els, dan schrijf je toch gewoon een hele column over beroepen die je interessant vindt?” Ik snap dat je denkt dat dat een goed idee is, maar nee. Allereerst gok ik dat ook deze column het slachtoffer zal worden van mijn warrige hoofd. Ten tweede heb ik zoveel interesses dat ik er geen eind aan de column zou komen.

Bovendien is mijn bedoeling om jullie inzicht te geven in het hoofd van een ADD’er. Eentje die niet meer zo goed weet wat ze in haar eerdere stukken heeft geschreven. Uit angst voor herhaling en bij gebrek aan relevante ideeën heb ik dat dan maar een tijd lang voor me uit geschoven. Nou ja, dat, én de gebruikelijke redenen voor uitstelgedrag.. Iets met aapjes, maar daar heb ik het de vorige keer al over gehad.

Om het makkelijker te maken adviseerde iemand mij om wat meer vrijheid te nemen in het schrijven. Dus niet alleen ADD-gerelateerde acties maar willekeurige onderwerpen. Kijk en op dat moment begonnen bij mij de alarmbellen te rinkelen. Met deze vrijheid zou ik namelijk alle kanten op vliegen, vijftig verschillende teksten starten en er geen één afmaken. Tenzij ik verlamd ben door de keuzestress natuurlijk. Autonomie is leuk en zo, maar als ik binnen een beperkte tijd iets af wil krijgen, dan heb ik richting nodig.

Zal ik je een geheim verklappen? Eigenlijk wilde ik schrijven over de typische ADD-actie die ik zojuist in de lift had. Dat moet dan maar de volgende keer…

Els Klaui

Anders Dan Depressief

Het is alweer even geleden dat ik een stuk heb geschreven. Yep, het is me dit keer echt gelukt de deadline te missen. Dat is flauw, want ik vind het leuk om te schrijven. Daarentegen krijg ik eigenlijk helemaal niks meer op papier de afgelopen tijd. Iets met lusteloosheid…

Het leuke aan functiebeperkingen is dat ze regelmatig een maatje hebben, of zelfs meerderen. Een persoon kan dus last hebben van meerdere functiebeperkingen. Zo lijkt een bezoek aan een hulpinstantie soms net als een bezoek aan de McDonalds; spaar ze alle 5! Alleen ren je in dit geval meestal niet enthousiast de deur uit met “Yes! Ik heb er nóg een!”.

In mijn geval kan ik spreken van depressieve gevoelens, want een officiële depressie mag ik het niet noemen. Ik kan nog prima de deur uit, genieten van activiteiten en lachen met vrienden. Maar ik voel me ook lusteloos. Ik weet de afgelopen tijd even niet waar ik het allemaal voor doe. Ik kan mijzelf er wel van overtuigen dat iets zin heeft. Vervolgens maak ik een start, maar kan ik deze niet doorzetten. Er verschijnen geen woorden op mijn scherm en er wordt geen denkproces gestart. Dit is trekken aan een dood paard.

Gelukkig heb ik er vertrouwen in dat dit iets tijdelijks is. Dat ik over enige tijd weer los ben uit de greep van wat dit ook is. Maar voor nu sta ik even in een soort van zombie-modus. Ik weet dat het belachelijk klinkt. Stel je niet zo aan en doe het gewoon. Een kwestie van starten en bezig blijven. Maar het komt er niet uit, en daar een mening over hebben verandert de zaak niet. De batterijen zijn leeg en ik moet op zoek naar een nieuwe adapter. Eentje die uit meer dan verplichtingen bestaat. Eentje waarbij ik mag lanterfanten zonder doel en zonder verwachtingen.

Els Klaui

Atlijd Dom Doen

Vandaag geef ik je graag een aantal adviezen voor je dagelijks leven. Als je de gewoonte hebt om in de badkamer een glas water te drinken, focus dan niet op je spiegelbeeld. Het kan dan namelijk zo zijn dat je het glas niet volledig naar je mond hebt gebracht voor je het kantelde. Het mag dan wel geen tandpasta zijn op je shirt maar een grote natte vlek wekt toch vragen op. Doe ook de dop weer terug op de fles waar je hem een minuut daarvoor af draaide. Dit kan voorkomen dat je de dop daarentegen in je – zojuist rijkelijk gevulde – glas cola wilt leggen.

Moet ik je ook nog vertellen dat je beter niet je deur uit kunt stappen zonder eerst je sleutels in je zak te steken? Dergelijk advies lijkt misschien compleet overbodig. Toch zou het je nog kunnen verbazen hoeveel mensen dit soort herinneringen kunnen gebruiken. Hoe vaak een suffie zoals ik handelingen compleet kan verdraaien is bijna een kunst. Door met mijn hoofd in de wolken te lopen blijken automatische handelingen toch vaak wat minder vanzelfsprekend.

Dingen opschrijven om ze niet te vergeten is sowieso een goed plan. Het voorkomt aan de ene kant natuurlijk dat je het vergeet en aan de andere maakt het je hoofd leger. Gaan zitten voor een paper werkt niet als er continu allerlei gedachten door je hoofd flitsen. Je moet hier nog een mailtje sturen en daar nog een vraag in de groep gooien. Check je agenda snel even om te kijken of je inderdaad die avond af kan spreken met je vriendin en zet dan ook gelijk dat ene evenement er even in. Wacht, op welke datum was dat ook alweer precies? Even kijken op Facebook… En oeps, ineens ben je 2 uur, 100 foto’s, 3 artikelen en 2 kattenfilmpjes verder. Nee, dit is geen goed begin van de dag. Maak er nou maar een gewoonte van om alles op te schrijven voor je het vergeet.

Sinds enige tijd probeer ik alles op te schrijven. Ik houd dingen bij in mijn agenda en notitieblok. Ik maak bestanden in Word en Excel om andere zaken bij te houden. Als ik in de kroeg op ideeën kom schrijf ik ze op een bierviltje. Onderweg zoek ik naar een bonnetje in mijn jaszak om de vergeet-mij-nietjes te noteren of gebruik ik hiervoor mijn telefoon. Je ziet het al, het enige wat nog ontbreekt aan dit geweldige systeem is een herinnering aan waar ik in hemelsnaam ook alweer wat heb geschreven. Tot die tijd start ik mijn dag met het zoeken naar papiertjes, mij herinneren dat ik ook nog iets anders belangrijks ergens had staan en dan ook nog proberen alle herinneringen samen te voegen tot een overzichtelijke lijst. Een angstaanjagend lange lijst met dingen die nog gedaan moeten worden. Dingen die ik niet in één dag af ga krijgen. Dingen waar ik niet tussen kan kiezen…

Bij nader inzien zijn dergelijke adviezen inderdaad overbodig. Mijn hoofd is een vlieger en ik hang nu toch liever even tussen de wolken dan aan deze onmogelijke opgave te starten.

Alle Dolle Dwazen

Ken je het verhaal over uitstelgedrag, van Tim Urban, waarbij hij het proces van uitstel (procrastination) uitbeeldt aan de hand van een aantal tekeningen? Hij beschrijft twee karakters die vechten om controle te krijgen over het brein. Dit zijn de rationele besluitvormer, getekend als een doodnormale stokpop en een aapje dat continu op zoek is naar voldoening. Ieder moment dat een uitsteller aan een serieuze taak begint drukt het aapje de rationele besluitvormer aan de kant en neemt het roer over. Deze zet vervolgens koers naar de snelste en leukste uitweg om vervolgens te stranden in een lading onafgewerkte taken en stress.

Zo voelt ADD ook vaak voor mij, alsof ik slechts toe kan kijken terwijl een ander mijn leven vrolijk overhoop gooit en alle verkeerde beslissingen maakt. Ben je te moe om huiswerk te maken? Geen probleem! In plaats daarvan gebruiken we alle resterende energie én de reserves van morgen om tot 6 uur ’s ochtends films te kijken. Morgen hoef je immers toch alleen maar in je eigen tijd voor school bezig te zijn en ik kan nu al tig andere dingen bedenken die leuker zijn om te doen.

Het lastige aan deze ‘tweede bestuurder’ is dat ik niet aan kan tonen dat hij/zij er daadwerkelijk is. Ik heb immers geen persoonlijkheidsstoornis en kan dus moeilijk zeggen dat het aapje in mij alles heeft verpest. Ik kan nergens anders de schuld neerleggen dan bij mijzelf. Maar waarom voel ik me dan zo machteloos? Waarom is het zo moeilijk om met mijn gezonde verstand de touwen in handen te nemen? Dat heeft te maken met discipline en wilskracht, kun je zeggen. Maar aan mijn wilskracht ligt het denk ik niet, want ik ploeter nog steeds door ondanks de stress, teleurstelling en wantrouwen. En discipline… ik sleep mijzelf uit bed en naar school, offer mijn vrije avonden, weekenden en zelfs vakanties op om mijn werk af te krijgen.

Maar goed, prima, als jij denkt dat ik beter mijn best moet doen dan zet ik nog even een tandje bij en bijt ik mij Meer lezen

Afleiding Doet Donderen

Hoe het is om te studeren met een functiebeperking? Een hele uitdaging. Bijvoorbeeld het halen van deadlines, zoals voor een verslag of voor deze column. Wederom welkom in mijn hoofd.
Deze uitdaging begint bij het kiezen van de meest geschikte werkplek. Helaas kan het begrip ‘geschikte werkplek’ per keer, en vooral per opdracht, nogal verschillen. Dit hoeft op zich geen probleem te zijn als ik zou weten hoe deze factoren het best op elkaar aansluiten. Maar misschien raad je het al, dit is helaas niet het geval!

Ik kan mijn kamer en bureau perfect inrichten voor de studie. Ten minste, een half uur nadat ik alle rommel die zich op magische wijze iedere dag weer verzamelt, aan de kant heb geruimd. De truc is om de perfecte balans te vinden tussen afleidende drukte en afleidende stilte. Afleidende stilte?! Ja, zelfs een té lege en rustige ruimte kan onrust geven en ervoor zorgen dat ik op de eerste de beste trein naar dromenland stap. Het creëren van deze balans kost uiteindelijk een hele werkdag met tijdgebrek en een hoop frustratie als eindresultaat. Op dat soort momenten besluit ik meestal dat mijn kamer gedoemd is om te falen en ga ik op zoek naar studiegezelschap.

Op dit moment zit ik aan tafel bij een pokergamer met luide grappen en wisselende muziek, met door mijn oordoppen een elektronisch deuntje zonder zang. Zolang de mensen om mij heen hun ding doen, hier een beetje consequent in zijn en mij vrij laten om ook mijn ding te doen, kan ik best lekker werken. Een constante ruis aan afleidende factoren; de voorspelbaarheid van geluiden en bewegingen die evenveel aandacht vragen, helpen goed om in een soort tunnel-modus te komen en me in mijn werk vast te bijten.

Mocht jij dus van pokeren houden en dit wekelijks doen, adopteer dan alsjeblieft ook eens een ADD’er zoals ondergetekende. Laat mij dan rustig in een hoekje zitten typen zonder te veel aandacht aan me te schenken. Helaas werkt dit alleen voor een makkelijke schrijftaak waarvoor ik alle nodige informatie al in mijn spons heb zitten. De constanten zijn echt belangrijk, want nu er anderen de kamer binnenkomen met hele andere intenties dan rustig zitten pokeren, raak ik helemaal van de leg en ga ik ongetwijfeld weer mijn deadline missen.

Alle dagen dromerig

Blogger Els Klaui

Tuurlijk wil ik wel een column schrijven over studeren met een functiebeperking! Ik heb immers altijd al eens willen ontdekken of ik een beetje aanleg heb voor het schrijven van verhalen. Er gebeuren altijd zo veel te gekke dingen in mijn hoofd dat het haast zonde zou zijn om dat niet met anderen te delen. Avonturen zijn immers leuker om samen te beleven, toch? Maar hoe maak ik van die duizenden gedachten een pakkend en begrijpelijk verhaal? Ik ben helemaal niet kort en bondig.. Kan ik eigenlijk wel helder overbrengen wat ik in gedachten heb? Een piepklein stukje uit die onwijze wirwar in mijn hoofd omvormen tot iets wat voor een ander van toegevoegde waarde zal zijn? De lezer een stukje laten meegluren in de gedachten van een ADD’er, als een soort van kijkdoos.

Kijk, dit is mijn controlekamer en hier gebeuren allemaal dingen. Maar er gebeuren vooral ook dingen die niet moeten gebeuren en dat wat wél moet gebeuren, gebeurt dan weer niet. Iemand met ADD is overwegend van het onoplettende type, ADHD zonder hyperactiviteit. Of beter gezegd: waarbij de hyperactiviteit enkel in het hoofd aanwezig is. Een concentratiestoornis waarbij een stapje wordt overgeslagen tussen het vermogen en het daadwerkelijke uitvoeren.

Gisteren was ik bijvoorbeeld mijn peuken kwijt, terwijl ik zeker wist dat ik ze eerder die avond nog in mijn handen had onderweg naar mijn kamer. Ik kon maar niet begrijpen dat ze nergens meer te vinden waren. Ik heb ergens een zwart gat op mijn bureau waar alles in verdwijnt, dat kán niet anders! Stel je voor, een kleine ruimte ter grootte van een tennisbal waarin de zwaartekracht dusdanig sterk is dat niets eraan of eruit kan ontsnappen. Het zou een beter excuus zijn dan ‘de hond heeft mijn huiswerk opgegeten’. Zo’n zwart gat kan best voordelig zijn. Je kunt er je vieze vaat in gooien en andere rommel, vlak voordat je bezoek krijgt. Zo’n fenomeen zou trouwens ook gelijk verklaren waarom toch steeds alle tijd uit mijn vingers glipt! Maar nee, niks van dat, de peuken lagen blijkbaar gewoon in het keukenkastje waar ik bij binnenkomst op zoek was gegaan naar een blikje tomatenpuree….

Hoe kwam hier ook alweer op? Oh ja, ik wilde de lezer laten meegluren in de gedachten van een ADD’er. Gelukt?